IQTISODIY PROTSESSDA ADVOKAT VAKILLIGINI TASDIQLASHNING NORMATIV-HUQUQIY ASOSLARI - TOLLIBAYEVA, Malika (YURIST AXBOROTNOMASI, 2025)
Mazkur maqolada iqtisodiy protsessual qonunchilikda advokat vakilligini tasdiqlashga doir huquqiy mexanizmlar chuqur tahlil qilinib, xorijiy davlatlar tajribasi asosida mavjud muammolar ochib beriladi va tizimli takliflar ilgari suriladi. Iqtisodiy sudda advokatning vakil sifatida qatnashish huquqi, uning vakolatlari va ularni rasman tasdiqlash tartibi, normativ-huquqiy asoslari tahlil qilinadi. Shuningdek, fuqarolik va iqtisodiy protsessda vakillikning advokat tomonidan amalga oshirilishiga doir bir qator muammolar aniqlanib, ularni bartaraf qilish choralari ko‘rib chiqildi. Ishda ishtirok etayotgan shaxsning huquqlarini mujassamlashtirgan holda ishonchnoma yoki (elektron) orderning huquqiy chegarasi bo‘yicha shaxsiy nuqtai nazar bildirilib, sud amaliyoti materiallaridan misollar keltiriladi. International Bar Assosiation (IBA) tomonidan advokat vakilligini tasdiqlash bo‘yicha hamda Yevropa mamlakatlari, xususan Rossiya, Ukraina; Osiyo davlatlaridan Indoneziya va Eron kabi davlatlar olimlari tomonidan bildirilgan baʼzi fikrlarni tahlil qilish orqali elektron orderning afzalliklari muhokama qilinadi. Bundan tashqari, maqolada ishonch bildiruvchi va advokat o‘rtasida tuziladigan yuridik xizmat ko‘rsatish shartnomasining ahamiyati, undagi huquq va majburiyatlar yuzasidan nizo kelib chiqqan taqdirda hal qilish tartibi yuzasidan mulohazalar keltiriladi. Normativ-huquqiy, solishtirma hamda doktrinal tahlillar asosida tadqiqot olib borilib, iqtisodiy sudlarda advokatning vakilligini tasdiqlashga oid milliy va xalqaro qonunchilik o‘rganildi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2010-yil 14-maydagi “Vakillikka doir fuqarolik protsessual qonunchiligi normalarining sudlar tomonidan qo‘llanilishi to‘g‘risida”gi 5-sonli qarori va “Advokatlik faoliyatining kafolatlari va advokatlarning ijtimoiy himoyasi to‘g‘risida”gi Qonunning ayrim qonunchilikka zid holatlari aniqlanib, buni bartaraf qilish yuzasidan takliflar berildi.