JINOYAT HUQUQIDA EKSTRADITSIYA INSTITUTI - BEKMURODOVA, Umida (YURIST AXBOROTNOMASI, 2025)
Maqolada ekstraditsiya institutining murakkabligi va kompleks yuridik tabiati ko‘rib chiqildi. Aniqlanadiki, yuridik taʼlimotda ekstraditsiya tushunchasini taʼriflashda yagona yondashuv shakllanmagan, bu jinoyat qonunining makonda amal qilishi kabi hodisalarni turlicha baholashdan kelib chiqadi. Ko‘pchilik nazariyotchilar “ekstraditsiya” va “topshirish” atamalarini bir xil maʼnoda deb hisoblasalar-da, “jinoyatchini topshirish” iborasi aybsizlik prezumpsiyasiga zid keladi. Ekstraditsiya jinoyatchilikka qarshi kurash sohasida davlatlarning xalqaro hamkorlik instituti bo‘lib, u huquqiy munosabatlarning murakkab integratsiyalashgan majmuini tashkil etadi. Shaxsni topshirish instituti xalqaro shartnomalar hamda xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan norma va tamoyillariga asoslangan huquqiy yordam akti hisoblanib, jinoyat sodir etgan shaxsni tergov qilish va unga nisbatan odil sudlovni amalga oshirishda ko‘maklashadi. Ko‘rib chiqilgan, ekstraditsiyaning huquqiy mohiyatini aniqlashda uning fanlararo xususiyatini inobatga olish maqsadga muvofiq. Qayd etildiki, ekstraditsiya davlatning huquqi bo‘lib, faqat tegishli xalqaro shartnoma qabul qilingandan so‘ng majburiy tusga kirishi haqidagi zamonaviy pozitsiya eng maqbuldir, ammo majburiyat mutlaq emas. Xulosa qilinadi, ekstraditsiya instituti jinoyat qonunining makonda amal qilishi to‘g‘risidagi taʼlimotga asoslanadi va jinoiy yurisdiksiyani amalga oshirish vositalaridan biridir.