Abstrakt
Mazkur ilmiy maqolada konstitutsiyaviy sudlar faoliyatini raqamlashtirish jarayoni zamonaviy konstitutsiyaviy odil sudlovni ta’minlash omili sifatida qiyosiy- huquqiy tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalarning konstitutsiyaviy sud ish yurituviga joriy etilishi sudlovga kirishish imkoniyatlarini kengaytirish, sud ochiqligi va shaffofligini kuchaytirish hamda aholining konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilish mexanizmlarini takomillashtirish nuqtai nazaridan yoritilgan. Maqolada Indoneziya, Janubiy Koreya va Yevropa mamlakatlari, shuningdek, Rossiya, Qozog‘iston, Belarus davlatlari konstitutsiyaviy sudlari tajribasi asosida elektron sud platformalari, videokonferensaloqa va sun’iy intellekt texnologiyalarining amaliy qo‘llanilishi qiyosiy tahlil qilinadi. Shu bilan birga, mazkur texnologiyalarning protsessual adolatni ta’minlashdagi o‘rni, sud muhokamasida “eshitilganlik hissi” hamda sud tizimiga bo‘lgan ishonchga ta’siri baholanadi. Maqolada konstitutsiyaviy sud ish yurituvini raqamlashtirish jarayoni texnik modernizatsiya bilan cheklanmasdan, konstitutsiyaviy qadriyatlar — odil sudlov, protsessual tenglik va ochiqlik tamoyillarini mustahkamlovchi huquqiy institut sifatida namoyon bo‘lishi asoslab beriladi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida konstitutsiyaviy sud faoliyatini raqamlashtirish istiqbollari xalqaro tajriba asosida takliflar bilan boyitilgan bo‘lib, ularni milliy huquqiy tizimga moslashtirish va joriy etish masalalari ham alohida tahlil qilinadi.
Библиографические ссылки
Sanders, A. Video-hearings in Europe before, during and after the COVID-19 pandemic // International Journal for Court Administration. – 2021. – Vol. 12, No. 2. – P. 1–10. – URL: https://www.iacajournal.org/articles/10.36745/ijca.386/
Wonneberger, D., Leisering, M. Videoconferencing in legal hearings and procedural justice // Victims & Offenders. – 2023. – Vol. 18, No. 8. – P. 1563–1565. – URL: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15564886.2023.2222334
Silalahi, W. Constitutional court in the perspective of a democratic state system in the digital era // ICDNR Proceedings. – 2023. – P. 3–4. – URL: https://www.atlantis-press.com/proceedings/icdnr-23/12598923
Park, J. Digital transformation in the constitutional court of Korea: Intelligent constitutional court system // Asian Association of Constitutional Courts (AACC). – 2023. – P. 2–3. – URL: https://aaccforum.org/publications/intelligent-constitutional-court-system
Okta, H., et al. Digitalization of legal transformation on judicial review in the constitutional court // Journal of Human Rights, Culture and Legal System. – 2024. – Vol. 4, No. 2. – P. 265–268. – URL: https://journal.unnes.ac.id/sju/index.php/jhrcls/article/view/62345
Chronowski, N., Szentgáli-Tóth, B., Bor, B. Resilience of the judicial system in the post-COVID period // Hungarian Journal of Legal Studies. – 2023. – Vol. 64, No. 3. – P. 414–416. – URL: https://akjournals.com/view/journals/2052/64/3/article-p414.xml
McKay, C., Hampson, N. Videoconferencing and justice: Legal and psychological perspectives // Law, Technology and Humans. – 2020. – Vol. 2, No. 1. – P. 1–15. – URL: https://www.publishing.monash.edu/law-tech-human/article/view/2034
Fauzan, A. Constitutional court and digital transformation: Indonesia’s smart court initiatives // Asian Association of Constitutional Courts (AACC). – 2023. – P. 4–6. – URL: https://aaccforum.org/publications/smart-court-indonesia
Mochalov, A. N. Digital transformation of society through the lens of constitutional justice in the EAEU countries // Eurasian Legal Review. – 2024. – No. 7(1). – P. 56–61. – URL: https://eurasianlegalreview.org/article/view/1456
Velicogna, M., Lupo, G. ICT and judicial transparency: New tools and old challenges // Computer Law & Security Review. – 2017. – Vol. 33, No. 1. – P. 120–134.–URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0267364916301634
Fabri, M., Contini, F., Lanzara, G. F. The challenge of change for judicial systems: Developing a public management perspective // European Journal of Legal Studies. – 2019. – Vol. 12, No. 1. – P. 45–67. – URL: https://cadmus.eui.eu/handle/1814/63023
Susskind, R. Online courts and the future of justice. – Oxford: Oxford University Press, 2019. – 352 p. – URL: https://global.oup.com/academic/product/online-courts-and-the-future-of-justice-9780198838360