Kalit so‘zlar
Как цитировать
Abstrakt
Mazkur maqolada ijtimoiy adolat prinsipining huquqni qo‘llash faoliyatidagi tutgan o‘rni va ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijasida O‘zbekiston Respublikasidagi sudlar va ma’muriy organlar faoliyatida ijtimoiy adolat prinsipining normativ asoslarini tahlil qilish, statistik ma’lumotlar va xalqaro tajribadagi samarali ishlaydigan yuridik mezonlarni taqqoslash va takomillashtirish maqsad qilingan. Formal-yuridik, qiyosiy-huquqiy, tizimli, statistik va funksional metodlardan foydalanildi. Tadqiqot natijalari sifatida ijtimoiy davlat, tenglik, mutanosiblik, inson foydasiga hal qilish va yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning mazmun mohiyatini anglash va ijtimoiy adolat prinsipini huquqni qo‘llash standartiga aylantirish uchun asosiy tayanch bo‘lib xizmat qilishini ko‘rish mumkin. Huquqni qo‘llovchi subyektlar tomonidan qabul qilinayotgan qarorning haqiqiy ijtimoiy oqibatini, ijtimoiy jihatdan zaif bo‘lgan aholi qatlami uchun differensial ta’sirni baholash yuzasidan yagona choraning yetishmasligi bu boradagi faoliyatning qiyinlashishiga sabab bo‘lmoqda. Tadqiqotning ilmiy yangiligi sifatida besh bosqichdan iborat ijtimoiy adolat testi – tenglik, mutanosiblik, qonuniy maqsad, individualizatsiya va samarali huquqiy himoya taklif qilinmoqda. Ushbu besh bosqichli test tizimini sud qarorlarini asoslantirishda va boshqa huquqni qo‘llash faoliyatida samarali natijalarga erishishga imkon yaratadi.
Библиографические ссылки
Saydullayev Sh.A. Davlat va huquq nazariyasi: darslik. – Toshkent: TDYU, 2021. https://ru.scribd.com/
document/706529716/Davlat-Va-Huquq-Nazariyasi-Saydullayev-SH-A
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir, 30.04.2023-yil referendumida qabul qilingan. Elektron
resurs: https://lex.uz/docs/-6445145 (murojaat sanasi: 03.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 23.06.2023-yildagi 16-son “Odil sudlovni amalga oshirishda
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida”gi qarori.
Elektron resurs: https://lex.uz/docs/-6523654 (murojaat sanasi: 03.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining 06.12.2024-yildagi KSQ-4-son qarori bilan tasdiqlangan
“O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining 2024-yilda mamlakatdagi konstitutsiyaviy qonuniylikning holati
to‘g‘risida”gi axboroti. Elektron resurs: https://lex.uz/uz/docs/-7251202 (murojaat sanasi: 03.09.2026).
Barak A. Proportionality: Constitutional Rights and Their Limitations. Cambridge: Cambridge University Press,
611 p. https://www.researchgate.net/publication/288220537_Proportionality_Constitutional_rights_and_their_
limitations
Fredman S. Discrimination Law. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press, 2022. 529 p. https://www.cambridge.
org/core/books/abs/european-yearbook-on-human-rights-2023/sandra-fredman-discrimination-law-th-ird-edition/26
A6A58D04953CD61173B42DA3F99760
O‘zbekiston Respublikasining 08.01.2018-yildagi O‘RQ-457-son “Ma’muriy tartib-taomillar to‘g‘risida”gi Qonuni.
Elektron resurs: https://lex.uz/docs/-3492199 (murojaat sanasi: 03.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 23.06.2023-yildagi 16-son “Odil sudlovni amalga oshirishda
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida”gi qarori.
Elektron resurs: https://lex.uz/docs/-6523654 (murojaat sanasi: 03.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kambag‘allik darajasi, 2021–2025. Elektron resurs: https://
stat.uz/ (murojaat sanasi: 03.09.2026). https://siat.stat.uz/data/3495/?lang=uzc
World Justice Project. Rule of Law Index 2025: Uzbekistan. Washington, D.C., 2025. Elektron resurs: https://
worldjusticeproject.org/ (murojaat sanasi: 03.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi. 2024-yilda ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar
yuzasidan axborot. Elektron resurs: https://sud.uz/ (murojaat sanasi: 03.09.2026).
European Court of Human Rights. Beeler v. Switzerland [GC], Application no. 78630/12, Judgment of 11 October
Elektron resurs: https://hudoc.echr.coe.int/ (murojaat sanasi: 03.09.2026).
Supreme Court of Canada. Fraser v. Canada (Attorney General), 2020 SCC 28, [2020] 3 S.C.R. 113. Elektron resurs:
https://scc-csc.lexum.com/ (murojaat sanasi: 03.09.2026).
Constitutional Court of South Africa. Mahlangu and Another v Minister of Labour and Others [2020] ZACC 24.
Elektron resurs: https://www.saflii.org/ (murojaat sanasi: 03.09.2026).
Fredman S. Discrimination Law. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press, 2022. 529 p.
International Labour Organization. World Social Protection Report 2024–26: Universal Social Protection for
Climate Action and a Just Transition. Geneva: ILO, 2024. 358 p. https://www.ilo.org/publications/flagship-reports/worldsocial-protection-report-2024-26-universal-social-protection-climate