Abstrakt
Ushbu maqola mulkiy huquqlarni raqamli tijorat sharoitida fuqarolik-huquqiy choralar asosida himoya qilishni o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, u O‘zbekiston Respublikasi hududida faoliyat yuritayotgan raqamli tijorat platformalariga nisbatan hamda qisman xorijiy yurisdiksiyalar tajribasi hisobga olingan holda tahlil qilinadi. Bundan tashqari, maqolada fuqarolik-huquqiy choralar tushunchasi atroflicha o‘rganilib, huquqshunos olimlarning ilmiy qarashlari orqali keng yoritiladi va uning raqamli jamiyatdagi ahamiyatiga alohida to‘xtalib o‘tiladi.
Maqolaning dolzarbligi O‘zbekistonda raqamli tijorat bozorining tezkor rivojlanishi, Internet tarmog‘ida mualliflik huquqlari, tovar belgisi huquqlari va boshqa intellektual mulk obyektlari buzilishining keng tarqalishi hamda milliy qonunchilikni raqamli iqtisodiyot sharoitida xalqaro standartlar bilan uyg‘unlashtirish zarurati bilan belgilanadi.
Muallif maqolada fuqarolik-huquqiy choralarni batafsil tahlil qiladi hamda raqamli tijorat kontekstida ularni amalga oshirish mexanizmini keltirib o‘tadi. Shuningdek, maqolada O‘zbekiston Respublikasida fuqarolik-huquqiy himoya choralarining raqamli tijorat kontekstida qo‘llanilishidagi mavjud huquqiy bo‘shliqlar aks ettirilgan. Shu bilan birga, mazkur choralarni jamiyatga tatbiq etish masalalari qisqacha ochib berilgan bo‘lib, maqola mavjud amaliy holatlarga oid misollar asosida to‘ldirilgan. Maqolada O‘zbekiston Respublikasida fuqarolik-huquqiy himoya choralari boradasigi qonunchilikni rivojlantirish istiqbollari yoritilgan hamda taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, shu orqali maqolaning ilmiy yangiligi belgilanadi.
Библиографические ссылки
Г.Г. Головенчик., Ц. Мен. Анализ особенностей рынка электронной коммерции в Китае. Экономика
отраслевых рынков. Вестник российского университета дружбы народов. 2024 Vol. 32 No. 4 687–708.http://journals.
rudn.ru/economics. https://cyberleninka.ru/article/n/analiz-osobennostey-rynka-elektronnoy-kommertsii-v-kitae
2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida Oʻzbekiston
Respublikasi Prezidentining PF-60-sonli Farmoni, 28.01.2022 yil. https://lex.uz/docs/-5841063
OECD/EUIPO (2019), Trends in Trade in Counterfeit and Pirated Goods, Illicit Trade, OECD Publishing, Paris/
European Union Intellectual Property Office. 88 pages. https://doi.org/10.1787/g2g9f533-en
Адяков И. Р. Гражданская ответственность в 2020–2021 годах / И. Р. Адяков. – Текст : непосредственный
// Молодой ученый. — 2021. — № 49 (391). – С. 155-156. – URL: https://moluch.ru/archive/391/86233.
Fuqarolik huquqi: Darslik. 1-qism. Mualliflar jamoasi. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yurist,
prof. O.Oqyulovning umumiy tahriri ostida. – T.: TDYU nashriyoti, 2017. – 311 bet. https://drive.google.com/
file/d/1qYeJC9J_F8EHfLg_HBtluXieSUm3Uci9/view
D.Imomnazarov. Fuqarolik-huquqiy javobgarlik: asoslari va shartlari. https://yuristpro.uz/
fuqarolik-huquqiy-javobgarlik-asoslari-va-shartlari
V.R.Topildiyev. Fuqarolik huquqi. Darslik. Umumiy qism. – Toshkent.: Yuridik adabiyotlar Publish, 2022 yil. – 592
bet. https://srsl.uz/adminpanel/files/global/kitoblar/44/Fuqarolik%20huquqi.pdf
Целовальникова И. Ю. Гражданско-правовые аспекты «цифровой среды». Вестник Дагестанского
государственного университета. Серия 3. Общественные науки. 2024. Том 39. Вып. 4. Стр 80-86. https://
cyberleninka.ru/article/n/grazhdansko-pravovye-aspekty-tsifrovoy-sredy
Mahkamova S.A. Raqamli muhitda mualliflik huquqi buzilishining asosiy shakllari va ularning media makondagi
namoyon bo‘lishi. Yangi davr ilm-fani: inson uchun innovatsion gʻoya va yechimlar. XI Respublika anjumani materiallari
to‘plami. 2-jild,11-son (iyun, 2026-yil). https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i11/n07
Горенко Д. В. Понятие и виды нарушений авторских прав в информационно-цифровом пространстве
// Северо-Кавказский юридический вестник. 2021. № 4. С. 137–144. https://cyberleninka.ru/article/n/
ponyatie-i-vidy-narusheniy-avtorskih-prav-v-informatsionno-tsifrovom-prostranstve
Очередное дело с использованием бренда Uzum завершилось крупным штрафом. 09.08.2025 года.https://
podrobno.uz/cat/obchestvo/ocherednoe-delo-s-ispolzovaniem-brenda-uzum-zavershilos-krupnym-shtrafom/
На популярных онлайн-маркетплейсах выявлена продажа контрафактной продукции. 16.05.2025 года.
https://www.gazeta.uz/ru/2025/05/16/counterfeit/
Oʻzbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi. 93-94-moddalar. 24.01.2018 yil. https://lex.uz/
docs/-3523891
DIRECTIVE 2004/48/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 29 April 2004 on the
enforcement of intellectual property rights (Text with EEA relevance). 29.04.2004 https://eur-lex.europa.eu/eli/
dir/2004/48/oj/eng
“Elektron tijoratda bitimlarni amalga oshirish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 185-sonli qarori, 02.06.2016 yil. https://lex.uz/docs/-2973939