СУВДАН ФОЙДАЛАНИШ ВА МУҲОФАЗА ҚИЛИШГА ОИД ҚОНУНЧИЛИКНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ АЙРИМ МАСАЛАЛАРИ
PDF

Ключевые слова

сувдан фойдаланиш, сувни муҳофаза қилиш, сув тўғрисидаги қонунчилик, сув кодекси, сув ресурсларини бошқариш, сув объектлари, Оролбўйи минтақаси, халқаро сув қонунчилиги.

Аннотация

Мақолада  тарихий манбалар асосида сувдан фойдаланиш  ва муҳофаза қилишга оид фикрлар,табиий ресурслар ичида сув-бу тирик мавжудотнинг яшаш ҳаёт манбаи эканлиги,экологик мувозанатни ва биологик хилма-хилликни сақлаб туришнинг зарурий манбаи эканлиги, унинг ҳозирги ҳолати ва долзарблиги таҳлил қилинган. Шунингдек, мустақиллик йилларида сувдан фойдаланиш  ва муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонунчилик уни амалиётда қўлланиши, унинг ўзига хос хусусияти ҳам ўз ифодасини топган. Айниқса, мамлакатимизнинг географик ва экологик хусусиятлари асосида, Ўзбекистонда сувдан фойдаланиш ва муҳофаза қилишга оид олиб борилаётган тадбирлар, уни халқаро андозаларга  мослиги, сув ва сувдан фойдаланиш соҳасига оид қонунчиликни такомиллаштириш омиллари ва унинг хусусиятлари, муаммолари тадқиқ этилган. Зеро, сувдан фойдаланиш  ва муҳофаза қилишга оид қонунчиликни такомиллаштириш мақсадида, географик ва экологик  хусусиятлар инобатга олиниб, келажакда “Сув кодекси”ни қабул қилишга оид илмий-назарий фикрлар  асослантирилган. Мазкур, ғояларни амалиётда янада мустакамлаш мақсадида,сувдан фойдаланиш ва муҳофаза қилишдаги масалаларни  ижобий ҳал этишга оид илмий назарий ва амалий таклиф-хулосалар берилган бўлиб, илм-фан билан узвийликда олиб бориш хусусидаги муаллифнинг асослантирилган фикрлари жамланган ва ўз ифодасини топган.

PDF

Литература

1. Qur'oni Karim. Alouddin Mansur tarjimasi. Toshkent, 2007.

2. Ибн Сино, Абу Али Тиб қонунлари: (Уч жилдлик сайланма). (Тузувчилар: У. Каримов, Ҳ. Ҳикматуллаев). Ж. 1. Т.; А. Қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 1993. - 304 б.

3. Сув хўжалиги ҳисобот беради. 2018-2019 йиллар сарҳисоби, 2020 йил режалари. Baktria press. Тошкент. 2020, 255-бет.

4. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси 29.12.2020 // URL:https://president.uz/uz/lists/view/4057

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги Фармони // URL:https://lex.uz/docs/3107036 .

6. Ишимов М.П. Право водопользования в Узбекской ССР. //Ленинград., 1962.

7. Тюльпанов Ф.М. Право сельскохозяйственных предприятий на материалах колхозов и совхозов Узбекской ССР. //Автореферат дисс.на соис.учен.степени канд. юрид.наук, Алма-ата, 1979, С.23.

8. Черкашина И.А. Право водопользования межхозяйственных, сельскохозяйственных предприятий в современных условиях. //Автореферат диссер.на соис.учен.степени канд. юрид. наук - Алма-ата, 1991. С.22.

9. Эшонқулова Л.П. Қишлоқ хўжалигида фуқароларнинг сувдан фойдаланиш ҳукуқи.// Ю.ф.н. диссертацияси Автореферати.- Тошкент, 1997.24-бет.

10. Холмўминов Ж.Т. Эколого-правовые проблемы рационального использования и охрана орашаемих земель в Республики Узбекистана. Автореферат дисс. на соис.учен.степени д.ю.н., Алматы, 1997, С. 45.

11. Ҳайитов Ҳ.Ш. Қишлоқ хўжалигида сувдан фойдаланишни ҳуқуқий тартибга солиш муаммолари // Ю.ф.н. диссертацияси Автореферати.-Тошкент, 2009, С.24.

12. Юсупов У.Ж. Право сельскохозяйственного водопользования в Киргизской Республике. Автореферат дисс.на соис.учен.степ.канд. юрид.наук. Тошкент, 2008, С.24.

13. Холмўминов Ж.Т.Инсон борлиқ ва йўқлик орасида. Сиз қай тарафга юз бурасиз? // Инсон ва қонун, 2019 йил 4 июнь

14. Барқарор тараққиёт ва табиатшунослик асослари.А.Эргашев ва бошқа.-Тошкент:Baktia press.2016.-20-22 б.

15. Холмуминов Ж.Т. Табиатни асраш-келажак олдидаги бурч // Янги Ўзбекистон, 2020 йил 5 июнь

16. “Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси” // URL:https://www.lex.uz/acts/3107036

17. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил 24 августда Туркманистоннинг Туркманбоши шаҳрида бўлиб ўтган Оролни қутқариш халқаро жамғармаси таъсисчи давлатлар раҳбарлари мажлисида сўзлаган нутқи.Орол муаммосини бартараф этиш бўйича минақавий ҳамкорлик янги босқичга кўтарилмоқда // Халқ сўзи, 2018 йил 25 август

18. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. // URL:https://www.lex.uz/acts/20596

19. Ўзбекистон Республикасининг “Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида”ги Қонуни // URL:https://lex.uz/docs/12328

20. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 19 сентябрь куни Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқи // URL:https://uza.uz/uz/posts/zbekiston-prezidenti-shavkat-mirziyeev-bmt-bosh-assambleyasi-20-09-2017

21. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2020 йил 23 сентябрь куни Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 75-сессиясидаги нутқи.// URL:https://xs.uz/uzkr/post/shavkat-mirziyoev-bmt-bosh-assambleyasi-75-sessiyasi-ishida-ishtirok-etadi

22. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2019-2030 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасининг “яшил” иқтисодиётга ўтиш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги қарори // URL:https://nrm.uz/contentf?doc=602068_o%E2%80%98zbekiston_respublikasi_prezidentining_04_10_2019_y_pq-4477-son_2019-2030_yillar_davrida_o%E2%80%98zbekiston_respublikasining_yashil_iqtisodietga_o%E2%80%98tish_strategiyasini_tasdiqlash_to%E2%80%98g%E2%80%98risidagi_qarori&products=1_vse_zakonodatelstvo_uzbekistana

23. Ўзбекистон Республикасининг “Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида”ги Қонунининг янги таҳрири // URL:https://www.lex.uz/acts/12328

24. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 21 апрелдаги “Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида” ги Фармони. // URL:https://lex.uz/docs/3174498

25. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2017-2021 йилларда ер ости сувлари захираларидан оқилона фойдаланишни назорат қилиш ва ҳисобга олишни тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 2017 йил 4 май, ПҚ-2954-сон Қарори.// URL: https://lex.uz/docs/3193347

26. Ўзбекистон Республикаси Президентининг Сув объектларини муҳофаза қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 25 сенябрь 2017 йилги Қарори.// URL: https://lex.uz/docs/3356821

27. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 ноябрдаги “Сув таъминоти ва сув чиқариш хизмати кўрсатиш соҳасида тўлов интизомини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори.// URL: https://lex.uz/docs/3413656

28. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга мурожаатномаси. 25.01.2020 // URL:https://uza.uz/uz/posts/zbekiston-respublikasi-prezidenti-shavkat-mirziyeevning-oliy-25-01-2020

29. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2017-2021 йилларда ичимлик суви таъминоти ва канализация тизимларини комплекс ривожлантириш ҳамда модернизация қилиш дастури тўғрисида”ги Қарори. // URL:https://lex.uz/docs/3174685

30. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 18 январь “2017-2021 йилларда Оролбўйи минтақасини ривожлантириш давлат дастури тўғрисида”ги Қарори. // URL:https://lex.uz/docs/3099705

31. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 19 июнь 2019 йилги “Қишлоқ хўжалигида ер ва сув ресурсларидан самарали фойдаланиш чора-тадбирлари тўғрисидаги Фармони. // URL:https://lex.uz/docs/4378526

32. Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан 2017 йил 21 апрелда имзоланган “Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан, шу жумладан ичимлик сувидан оқилона фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик кучайтирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги Қонуни. // URL:https://lex.uz/docs/3969706?query=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B0%D1%82%D0%BD%D0%B8%20%D0%BC%D1%83%D2%B3%D0%BE%D1%84%D0%B0%D0%B7%D0%B0%20%D2%9B%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%88

33. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 9 октябрдаги “Сув ресурсларини бошқариш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори. // URL:https://lex.uz/docs/4545898

34. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 30 октябрдаги “2030 йилгача бўлган даврда Ўзбекистон Республикасининг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида”ги Фармони. // URL: https://lex.uz/docs/4574008

35. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 10 июлда “Ўзбекистон Республикаси сув хўжалигини ривожлантиришнинг 2020-2030 йилларга мўлжалланган концепциясини тасдиқлаш тўғрисида”ги Фармони. // URL: https://lex.uz/docs/4892953

36. Холмўминов Ж.Т.Экология кодекси хориж амалиёти ва тақрибий лойиҳа. //Ҳуқуқ ва бурч, 2020 йил, № 2, – Б. 24-31.