Аннотация
В данной статье всесторонне проанализированы национальные нормативно-правовые акты, регулирующие обеспечение права ребенка на образование, а также раскрыты содержание и сущность правовых норм, направленных на укрепление гарантий реализации данного права. Наряду с этим исследованы международно-правовые документы, касающиеся обеспечения права детей на образование, в частности положения, закрепленные в универсальных и региональных международно-правовых стандартах в области защиты прав ребенка. Проведен научный анализ взаимосвязи и согласованности национальных и международных правовых норм, а также их практического значения. Кроме того, в статье особое внимание уделено отдельным актуальным проблемам, возникающим в процессе реализации права ребенка на образование. В частности, приведены статистические данные, свидетельствующие о росте случаев физического, психологического и иных форм насилия в отношении детей со стороны педагогических работников, включая воспитателей и помощников воспитателей в образовательных учреждениях. В целях совершенствования правовых механизмов предупреждения и устранения данной проблемы изучены законодательство зарубежных государств и практика его применения. На основе анализа зарубежного опыта разработаны научно обоснованные предложения и рекомендации, направленные на более эффективное обеспечение права детей на образование, защиту их от любых форм насилия, а также повышение ответственности педагогических работников. Обосновано, что внедрение данных предложений в практику будет способствовать совершенствованию системы защиты прав детей и формированию безопасной и благоприятной среды в образовательных учреждениях.
Библиографические ссылки
Prezident Sh.Mirziyoyev rahbarligida Maktab ta’limini rivojlantirish masalalariga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishida so‘zlagan nutqi. 28.01.2022 yil. Manba: https://www.president.uz/
Avloniy A. “Turkiy guliston yoxud axloq”. – Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti, 1992. – B.14.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 01.05.2023 y., 03/23/837/0241-
son. URL.: https://lex.uz/docs/6445145
O‘zbekiston Respublikasining “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi O‘RQ-595-son Qonuni. // Qonun
hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 17.12.2019-y., 03/19/595/4160-son. URL.: https://lex.uz/ru/docs/-4646908
O‘zbekiston Respublikasining 23.09.2020 yildagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ-637-son Qonuni. //Qonun hujjatlari
maʼlumotlari milliy bazasi, 24.09.2020-y., 03/20/637/1313-son. URL.: https://lex.uz/uz/docs/-5013007
BMT Bosh Assambleyaning 20.11.1989 yildagi 44/25-son rezolyusiyasi bilan qabul qilingan “Bola huquqlari
to‘g‘risidagi Konvensiya”, 28-modda. Manba: BMT rasmiy sayti- https://childrenandarmedconflict.un.org/tools-foraction/optional-protocol/?utm.
BMT Bosh Asambleyasining 10.12.1948 yildagi 217 A (III)-rezolyusiyasi bilan qabul qilingan “Inson huquqlari
umumjahon Deklaratsiyasi” 26-modda. BMT rasmiy sayti- https://childrenandarmedconflict.un.org/tools-for-action/optional-protocol/?utm
BMT Bosh Assambleyasining 16.12.1966 yildagi 2200 A(XXI)-rezolyusiyasi bilan qabul qilingan va 03.01.1976 yil
kuchga kirgan “Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt”, 13-modda. BMT rasmiy sayti- https://childrenandarmedconflict.un.org/tools-for-action/optional-protocol/?utm
O‘zbekiston Respublikasining “Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida”gi O‘RQ-641-son Qonuni. //
Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 15.10.2020-y., 03/20/641/1389-son. URL.: https://lex.uz/docs/-5049511
BMT Bosh Assambleyasining 2006 yil 13 dekabrdagi 61/106 rezolyusiyasi bilan qabul qilingan va 03.05.2008
yilda kuchga kirgan “Nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlari to‘g‘risidagi Konvensiya”. BMT rasmiy sayti- https://
childrenandarmedconflict.un.org/tools-for-action/optional-protocol/?utm
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari bo‘yicha vakilini 19.05.2026 yilda Senat majlisidagi
hisobotidan. Manba: Senatning rasmiy veb-sayti: https://senat.uz/plenary-sessions/post-5054
UNICEF, UNESCO, End Violence Against Children. “School-based Violence Prevention. A Practical Handbook”.
ISBN 978-92-4-151554-2. © World Health Organization 2019.
Buyuk Britaniya hukumatining rasmiy sayti. Manba: https://www.gov.uk/
Avstraliya Hukumati Ta’lim vazirligi rasmiy sayti. Manba: https://www.education.gov.au/
Kanadaning Ontario provinsiyasidagi Ontario College of Teachers (OCT) — o‘qituvchilarni litsenziyalash va kasbiy
faoliyatini tartibga soluvchi tashkiloti rasmiy sayti. Manba: https://www.oct.ca/en-ca
Buyuk Britaniyaning GOV.UK rasmiy sayti. Manba: https://www.gov.uk/government/organisations/disclosureand-barring-service/
Germaniya Federal hukumatining rasmiy veb-sayti – Bundesregierung. Manba: https://www.bundesregierung.
de