Pdf (O'zbek)
DOI (O'zbek)

Ключевые слова

качество законодательства, доказательное нормотворчество, исполнимость, стратегическая согласованность, оценка регулирующего воздействия, стратегический фильтр, профессиональное законопроектирование, регуляторное досье, последующая оценка, цифровая готовность.

Как цитировать

ЭШТУРДИЕВА, Ф. (2026). СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ПОВЫШЕНИЮ КАЧЕСТВА ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА: ДОКАЗАТЕЛЬНОСТЬ, ИСПОЛНИМОСТЬ И СТРАТЕГИЧЕСКАЯ СОГЛАСОВАННОСТЬ. ВЕСТНИК ЮРИСТА, 1(4), 18–27. извлечено от https://yuristjournal.uz/index.php/lawyer-herald/article/view/1255

Аннотация

В статье качество законодательства рассмотрено как интегральная категория, которая не ограничивается юридико-техническим совершенством нормативного текста, а объединяет доказательную обоснованность регуляторного решения, возможность его реального исполнения и согласованность со стратегическими целями государства. Цель статьи состоит в систематизации современных теоретических и институциональных подходов и разработке для Узбекистана прикладной модели, основанной на цикле «стратегия – норма – исполнение – результат». Использованы формально-юридический, системно-структурный, сравнительно-правовой, функциональный методы и метод правового моделирования. Установлено, что доказательность требует корректной диагностики проблемы, сравнения нормативных и ненормативных альтернатив и пропорциональной оценки последствий; исполнимость предполагает предварительное проектирование полномочий, ресурсов, процедур, цифровой инфраструктуры, контроля и обжалования; стратегическая согласованность обеспечивает проверяемую связь между нормой, стратегической целью, индикатором и бюджетными возможностями. Предложены паспорт проблемы, матрица альтернатив, шестикомпонентный тест исполнимости, стратегический фильтр, единое регуляторное досье, а также последовательная оценка ex ante, ex durante и ex post. Научная новизна состоит не в воспроизведении общих методологических требований документов ОБСЕ и системы Better Regulation Европейской комиссии, а в их адаптации к условиям Узбекистана и разработке взаимосвязанной модели, включающей обязательные реквизиты паспорта проблемы, шестикомпонентный тест и меморандум исполнимости, двухуровневый стратегический фильтр и единое электронное регуляторное досье.

Pdf (O'zbek)
DOI (O'zbek)

Библиографические ссылки

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 30.04.2023. URL: https://lex.uz/docs/-6445145

O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 20-apreldagi O‘RQ–682-son “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi Qonuni. URL: https://lex.uz/docs/-5378966

OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights. Guidelines on Democratic Lawmaking for Better Laws. – Warsaw: OSCE/ODIHR, 2023. – 183 p. URL: https://cdn.osce.org/sites/default/files/f/documents/a/3/558321_3.pdf

European Commission. Better Regulation Guidelines. Commission Staff Working Document SWD(2021) 305 final. Brussels, 2021. URL: https://commission.europa.eu/system/files/2021-11/swd2021_305_en.pdf

O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. Qonunchilik hujjatlari va ular loyihalarining tartibga solish ta’sirini baholash tizimi holati: 2025-yillik hisobot. – Toshkent, 2025. URL: https://back.minjust.uz/media/document/008459dc-bf6c-4772-bcd6-ddb9bbf95d1d/TSTB_yillik_axborot_2025.pdf

Mousmouti M. Designing Effective Legislation. – Cheltenham; Northampton: Edward Elgar Publishing, 2019. – 224 p. DOI: https://doi.org/10.4337/9781788118231

OECD. Regulatory Impact Assessment: OECD Best Practice Principles for Regulatory Policy. – Paris: OECD Publishing, 2020. URL: https://doi.org/10.1787/7a9638cb-en

OECD. OECD Regulatory Policy Outlook 2025. – Paris: OECD Publishing, 2025. URL: https://doi.org/10.1787/56b60e39-

Sodiqov A.Sh. Norma ijodkorligini axborot bilan ta’minlashning huquqiy asoslari (Legal foundations of information support for rulemaking): yuridik fanlar bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2021. – 50 b.

Sultonova S.A. Norma ijodkorligida “aqlli tartibga solish” modelini qo‘llashning nazariy-huquqiy masalalari (Theoretical and legal issues of applying the smart regulation model in rulemaking): yuridik fanlar bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2021. – 51 b.

OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights. Guidelines on Democratic Lawmaking for Better Laws. – Warsaw: OSCE/ODIHR, 2023. – 183 p. URL: https://cdn.osce.org/sites/default/files/f/documents/a/3/558321_3.pdf

Office of the Parliamentary Counsel. Drafting Guidance. – London: Cabinet Office, 2024. URL:https://assets.publishing.service.gov.uk/media/660407d091a320001a82b06b/2024.03.19.Drafting-guidance.pdf

Fayziev Sh.X. Qonun ijodkorligi jarayonini takomillashtirish: milliy va xorijiy tajriba: monografiya. – Toshkent: Milliy huquqiy axborot markazi, 2020. – 240 b. ISBN 978-9943-5622-0-2. URL: https://short-url.cc/1Bir6

O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 10-apreldagi O‘RQ–1054-son “Qonunlar loyihalarini O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritish va ko‘rib chiqish tartibi takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi Qonuni. URL: https://lex.uz/uz/docs/-7470108

OECD. Recommendation of the Council on Regulatory Policy and Governance. – Paris: OECD Publishing, 2012. URL: https://doi.org/10.1787/9789264209022-en

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-oktabrdagi PF–201-son “Strategik rejalashtirish va rivojlanish tizimini joriy etish bo‘yicha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni. URL: https://lex.uz/uz/docs/-7806403

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 29-dekabrdagi PQ–394-son “Strategik rejalashtirish va rivojlanish tizimini yangicha yondashuvlar asosida tashkil etish va samarali yo‘lga qo‘yish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL: https://lex.uz/uz/docs/-7962933

Bundesministerium des Innern und für Heimat; Nationaler Normenkontrollrat. Digitalcheck für Gesetze. 2023. URL: https://www.normenkontrollrat.bund.de/Webs/NKR/DE/weniger-buerokratie-und-besseres-recht/digitalcheck/digitalcheck_node.html

OECD. Reviewing the Stock of Regulation: OECD Best Practice Principles for Regulatory Policy. – Paris: OECD Publishing, 2020. URL: https://doi.org/10.1787/1a8f33bc-en

Xo‘janazarov A.A. “Huquqiy ekspertiza” institutining nazariy jihatlari (Theoretical aspects of the institute of legal expertise) // Yurist axborotnomasi – Вестник юриста – Lawyer Herald. – 2021. – № 1. – B. 9–18. URL: https://www.yuristjournal.uz/index.php/lawyer-herald/article/view/162/135